MIASTO
Ziemia obiecana Władysława Reymonta
Próchno Wacława Berenta
- Łódź – kłębowisko mas ludzkich, gry interesów, brutalnej walki wszystkich ze wszystkimi
- Miasto jako konglomerat różnych grup etnicznych (głownie Żydów, Niemców i Polaków), różnych warstw, różnych metod walki o byt
- Demonizm pieniądza jako motoru rozwoju
- Patologiczne odchylenia od norm społecznych i moralnych (np. „polowanie” na robotnice Kesslera)
- Portretowanie ludzi ekscentrycznych, chorych, opętanych obsesjami, zdegenerowanych
- Stylistyczne sygnały ekspresjonizmu (scena powrotu Borowieckiego z Berlina na wieść o pożarze fabryki)
- Brak jednostkowego bohatera, a ponadto zamaskowanie obecności autora w powieści
- Budowa sceniczna narracji, polegająca na autonomiczności fragmentów i ich montażu (tzw. technika kamery filmowej)
- Barwne, lecz pozbawione uczuć, szczegółowe opisy brudnych, ceglanych budynków fabryk, najeżonych kominami, z brudnymi oknami, oświetlonych bladym światłem jarzeniówek
Próchno Wacława Berenta
- brudne, zimne anonimowe miasto niemieckie
- mury fabryk, na chodnikach prostytutki, pijani
- tętniące życiem kawiarnie i kabarety
- oziębli mieszkańcy