NATURALIZM Z PROZIE MŁODEJ POLSKI
OBECNOŚĆ TEMATYKI MIEJSKIEJ
Przykłady młodopolskich powieści naturalistycznych:
- zainteresowanie dla ciemnych stron natury ludzkiej
- dążenie do bezwzględnej prawdy
- pesymistyczna interpretacja determinizmu (skoro życie człowieka jest z góry określone, to nie ma sensu starać się go zmienić)
- koncepcja bezlitosnej walki o byt
- przeciwstawienie naturze cywilizacji jak stadium rozwojowego, które jest wrogie człowiekowi
- koncepcja „nagiej duszy” Przybyszewskiego – osobowość w stanie czystej biologii nie stłumionej kulturą, osobowość nagich popędów i pierwotnych instynktów, najsilniej ludzka i autentyczna
- zainteresowanie osobnikami nie mieszczącymi się granicach normy fizjologicznej ani psychologicznej – z różnymi skazami fizjologicznymi, psychopatologicznymi itp.
- brutalizacja efektów
- zindywidualizowanie języka postaci
- akcentowanie w obrazie rzeczywistości elementów brzydoty, szczególnie przy ukazywaniu realiów cywilizacji urbanistycznej
- dzieło literackie ma być „wycinkiem rzeczywistości widzianym przez filtr temperamentu artysty” (Emil Zola) – z tym wiąże się subiektywizacja świata przedstawionego.
Przykłady młodopolskich powieści naturalistycznych:
- Gorzałka Adolfa Dygasińskiego
- U ogniska Niedźwieckiego
- Na kresach lasów Sieroszewskiego
- Wigilie Stanisława Przybyszewskiego
- Doktor Piotr i Mogiła Stefana Żeromskiego
- Fachowiec Wacława Berenta
- Śmierć Ignacego Dąbrowskiego
- Mało znana powieść
- Prowadzone w formie pamiętnika zapiski stanów psychicznych umierającego na gruźlicę studenta Rudnickiego
- Bohater ma wyczulone zmysły, patrzy na świat przez pryzmat zbliżającej się śmierci
- Z powodu kryzysu wyznawanych wartości (np., scjentyzmu, bo nie może znaleźć pomocy w nauce, aby zostać wyleczonym) z bohatera naturalistycznego staje się modernistycznym – wątpiącym cynikiem
- zainteresowanie dla ciemnych stron natury ludzkiej
- dążenie do bezwzględnej prawdy
- pesymistyczna interpretacja determinizmu (skoro życie człowieka jest z góry określone, to nie ma sensu starać się go zmienić)
- koncepcja bezlitosnej walki o byt
- przeciwstawienie naturze cywilizacji jak stadium rozwojowego, które jest wrogie człowiekowi
- koncepcja „nagiej duszy” Przybyszewskiego – osobowość w stanie czystej biologii nie stłumionej kulturą, osobowość nagich popędów i pierwotnych instynktów, najsilniej ludzka i autentyczna
- zainteresowanie osobnikami nie mieszczącymi się granicach normy fizjologicznej ani psychologicznej – z różnymi skazami fizjologicznymi, psychopatologicznymi itp.
- brutalizacja efektów
- zindywidualizowanie języka postaci
- akcentowanie w obrazie rzeczywistości elementów brzydoty, szczególnie przy ukazywaniu realiów cywilizacji urbanistycznej
- dzieło literackie ma być „wycinkiem rzeczywistości widzianym przez filtr temperamentu artysty” (Emil Zola) – z tym wiąże się subiektywizacja świata przedstawionego.