Blog Ewci

- Reymont był synem organisty wiejskiego, a w jego rodzinie żywe były tradycje chłopskie i szlacheckie

- do pisania Chłopów podszedł, jak Mickiewicz do pisania Pana Tadeusza – stworzył epopeję

- życie chłopskiego zostało ukazane na tle zmieniających się pór roku

- BOHATEROWIE - GROMADA

opisuje raczej gromadę chłopską w działaniu (w gromadzie siła) – mieszkańcy Lipiec zbiorowo występują w obronie swych praw, zbiorowo dokonują najważniejszych prac, razem wypędzają jawnogrzesznicę, psującą ich wspólne dobre imię, razem walczą o las) gromada w swoim życiu kieruje się ściśle określonymi prawami, wyznaczającymi hierarchię osób i wartości

Sposób myślenia gromady jest bardzo prosty, często niemal instynktowny

każdy objaw wyłamywania się z reguł życia wsi grozi odrzuceniem zuchwałej jednostki

zasadzie każda z ważniejszych postaci nosi pewne znamiona odrębności: Maciej Boryna, jego syn Antek, Hanka, Jagustyna

- TRADYCJA:

Reymont pokazał życie swych bohaterów nie tylko podczas dnia codziennego, codziennego trudu, ale i w czasie świąt (Boże Narodzenie I Wielkanoc)

opis świątecznych przygotowań: gotowania potraw, sprzątania domu, porządkowania gospodarstwa, upiększania wystroju domu. Wszystko robi się w zgodzie z tradycją , dzięki niej nie giną zwyczaje ludowe i popularne pieśni , często śpiewane przez chłopów i chłopki Wiejskie zabawy, przebieranie się chłopaków i straszenie dziewcząt, wspólne zimowe darcie pierza i opowiadanie strasznych opowieści o upiorach, strzygach i diabłach, zabawy weselne, chrzciny, integrują mieszkańców Lipiec

Poczucie wspólnoty zwiększa jednakowy ubiór

- REALIZM:

Dzieło pozostaje w kręgu konwencji realistycznej, stanowi rodzaj kroniki zwykłego życia mieszkańców wioski Lipce

opis obyczajów wiejskiej społeczności, dbałość o wierne oddanie chłopskiego życia, łącznie z przedmiotami pracy i gospodarstwa domowego problematyka społeczna - ludność wioski wcale nie jest jednolita. Różnicom materialnym towarzyszą społeczne, które zwykle łączą się ze sobą Chłopi” nie prezentują idealistycznego, sielankowego obrazu wsi i jego mieszkańców

Pomiędzy wieśniakami nierzadko dochodzi do konfliktów i nieporozumień, Jagna zdradza swego męża Borne z jego synem Antkiem, nędzy chłopów wyrobników towarzyszy dostatnie życie bogaczy wiejskich

Dialogi, rozmowy pisane są codziennym językiem używanym na wsi, niektóre gwarą wiejską

- ważna jest rola chwalebnej przeszłości – ciche echa udziału chłopów w powstaniu styczniowym oraz w tajnej podziemnej robocie patriotycznej, prowadzonej we wsi przez zagadkowego działacza oświatowego)

- fabuła jest wybitnie dramatyczna (motyw rywalizacji ojca i syna o względy tej samej, demonicznie urodziwej miłośnicy wiejskiej)

- elementy napięcia i grozy (np. walka syna z ojcem, kiedy stary przyłapał Antka na schadzce)

- PRZYRODA

Opisana poetycko (poprzez ten zabieg złagodzony zostaje naturalizm powieści)

Jest tłem życia chłopa

Warunkuje i reguluje bieg życia wiejskiego

Opisywana techniką impresjonistyczno-symbolistyczną (szarugi jesienne, śnieżyce zimowe, bujność pejzażu letniego)

- JĘZYK:

Gwara wyzyskana jest w całej powieści (opisy autorskie), ale równorzędnie z językiem literackim, tworząc z obydwu składników odrębny język

W dialogach – wyrazista i jędrna gwara łowicka

W opisach epickich – dużo bogatych metafor słownych (zbliżenie do poezji)

- wielopłaszczyznowość i wielostronność widzenia postaci i sytuacji;

- Reymontowi wydawało się, że następuje moment świtu Polski chłopskiej, dlatego wspomina o pomyśle zbiorowego wykupu Podlesia, a raczej wymiany lasu na ziemię orną, o zorganizowaniu pomocy dla poszukiwanego przez żandarmów Rocha, o konieczności przeciwstawienia się rosyjskiej szkole - czyli momentem przełomowym (cecha epopei) jest nie tylko sytuacja historyczna ale i świadomość chłopska (świadomość czysto stanowa zaczyna przeobrażać się w świadomość społeczną i obywatelską).

- OBRAZ ŻYCIA WSI:

znaczną część utworu stanowią opisy prac, którę pełnią funkcję retardacyjną zastosowaną w celu wprowadzenia napięcia

praca jest najbardziej istotną częścią egzystencji chłopów

pracuje się cały czas

bogatsi wynajmują tych, którzy mają mało ziemi

ukazany jest realizm

praca podzielona między kobiety i mężczyzn

obraz prac gospodarskich, które mają pomóc przetrwać zimę

elementy naturalistyczne poprzez ukazanie choroby i śmierci

praca nadaje sens życiu, czyni je użytecznym, zapewnia byt

jakość wykonywania pracy decyduje o postrzeganiu człowieka

praca wyznacza relacje międzyludzkie, podporządkowuje życie bohaterów

życie chłopów podporządkowanie jest przyrodzie, porom roku

- NARRATOR:

realistyczny obserwator

wiejski gaduła - utożsamia się z gromadą

młodopolski stylizator - bogate środki językowe

- OBYCZAJE i OBRZĘDY:

ksiądz jest ceniony

w kościele każdy miał ustalone miejsce według majątku

nie ma mowy, żeby nie być na niedzielnej mszy

wypominki - składanie datków na kościół lub osoby ubogie

Zaduszki - modlitwy za zmarłych

wiara w moc modlitwy

elementy tradycji pogańskiej

gościnność

nie wypada odmówić, jeśli ktoś zaprasza

obyczaje weselne: obcinanie włosów, pierwszy taniec panny młodej

opis sposobu zachowania wiąże się z tradycją

- MITOLOGIZACJA: nadanie życiu gromady cech mitu i nadanie życiu ludzi uniwersalnych wartości bohaterowie Reymonta prezentują archetypy postaw (Stary Boryna-chłop, Jagna-kobieta fatalna)

ścisły związek człowieka z przyrodą (symbioza)

praca ludzi nie zmienia się od wieków

chłopi mają swoją godność, akceptują swój los

ziemia = władza

posiadanie ziemi nobilituje, ale wymaga odpowiedzialności

patriarchalna i autokratyczna rodzina

monizm - ta sama energia ożywia świat ożywiony i nieożywiony

życie pokoleń i jednostek nie ma znaczenia